Rezonans magnetyczny a aparat ortodontyczny – czy jest się czego bać?

rezonans a aparat ortodontyczny

Wyobraź sobie taką sytu­ację: dosta­jesz skie­ro­wa­nie na rezo­nans magne­tycz­ny (MR). Reje­stru­jesz się na bada­nie, czy­tasz ulot­kę infor­ma­cyj­ną, a tam wiel­ki­mi lite­ra­mi: „PRZED WEJŚCIEM DO SALI NALEŻY ZDJĄĆ WSZYSTKIE METALOWE PRZEDMIOTY”. Prze­ły­kasz śli­nę, patrzysz w lustro na swój pięk­ny, sta­ły apa­rat orto­don­tycz­ny i wpa­dasz w pani­kę.

„Czy rezo­nans wyrwie mi zęby? Czy apa­rat się sto­pi albo mnie popa­rzy? Czy muszę natych­miast dzwo­nić do orto­don­ty i pła­cić kro­cie za jego zdję­cie?!”

Jako radio­log czę­sto spo­ty­kam się z tymi pyta­nia­mi. Inter­net jest pełen mitów na ten temat, dla­te­go dziś roz­pra­wi­my się z nimi raz na zawsze. Ode­tchnij z ulgą – w więk­szo­ści przy­pad­ków Twój uśmiech jest cał­ko­wi­cie bez­piecz­ny!

Mit 1: Rezo­nans wyrwie mi apa­rat z zębów

Zacznij­my od naj­więk­sze­go stra­chu. Rezo­nans magne­tycz­ny to potęż­ny magnes, to fakt. Jed­nak wytycz­ne Pol­skie­go Lekar­skie­go Towa­rzy­stwa Radio­lo­gicz­ne­go (PLTR) i towa­rzystw sto­ma­to­lo­gicz­nych są w tej kwe­stii bar­dzo jasne: siły magne­tycz­ne w apa­ra­cie rezo­nan­su nie prze­kra­cza­ją siły kle­ju (wią­za­nia), któ­rym zam­ki orto­don­tycz­ne są przy­mo­co­wa­ne do Two­ich zębów.

Jeśli Twój apa­rat jest pra­wi­dło­wo zało­żo­ny, nic nie ule­gnie „wyrwa­niu” ani prze­su­nię­ciu. 

Mit 2: Metal w buzi mnie popa­rzy

Fale radio­we uży­wa­ne w rezo­nan­sie mogą mini­mal­nie pod­grze­wać metal. Sło­wo klucz to „mini­mal­nie”. Bada­nia nauko­we dowo­dzą, że pod­czas ska­no­wa­nia nagrze­wa­nie ele­men­tów meta­lo­wych w apa­ra­cie nie prze­kra­cza oko­ło 1,7°C. Dla Two­ich zębów, mia­zgi i dzią­seł jest to cał­ko­wi­cie bez­piecz­ne i wręcz nie­wy­czu­wal­ne. Zapew­ne pijesz na co dzień o wie­le cie­plej­szą her­ba­tę!

Mit 3: Przed bada­niem zawsze muszę zdjąć apa­rat u orto­don­ty

Abso­lut­nie nie! Ruty­no­we usu­wa­nie całe­go sta­łe­go apa­ra­tu orto­don­tycz­ne­go przed bada­niem MR to błąd. Ozna­cza to dla pacjen­ta ogrom­ne i nie­po­trzeb­ne kosz­ty oraz opóź­nie­nia w pro­ce­sie pro­sto­wa­nia zębów.

Co w takim razie trze­ba zdjąć?

  • Wszel­kie apa­ra­ty rucho­me (wyj­mo­wa­ne na noc), prze­zro­czy­ste nakład­ki (np. Invi­sa­lign) czy rucho­me reta­ine­ry. Wycią­gasz je po pro­stu z buzi przed wej­ściem do gabi­ne­tu.
  • Jeśli masz apa­rat sta­ły, czę­sto wystar­czy wizy­ta u orto­don­ty w celu wyję­cia same­go meta­lo­we­go łuku (dru­tu), pod­czas gdy zam­ki zosta­ją bez­piecz­nie przy­kle­jo­ne do zębów.

Co z jako­ścią wyni­ku? Ciem­ne pla­my i „sztucz­ki radio­lo­gów”

Tu docho­dzi­my do jedy­ne­go praw­dzi­we­go pro­ble­mu – jako­ści obra­zu. Metal potra­fi moc­no „zabru­dzić” obraz rezo­nan­su, two­rząc tzw. arte­fak­ty (roz­my­cia, ciem­ne pla­my).

Czy wpły­nie to na Two­je bada­nie? To zale­ży od dwóch rze­czy:

  1. Z jakie­go mate­ria­łu masz apa­rat? Zam­ki cera­micz­ne, poli­me­ro­we, z włók­na szkla­ne­go, a tak­że te tyta­no­we nie sta­no­wią dla nas pro­ble­mu. Gorzej wypa­da stal chi­rur­gicz­na i sto­py z domiesz­ką kobal­tu czy chro­mu – te meta­le potra­fią moc­no zaszu­mieć obraz twa­rzo­czasz­ki.
  2. Co bada­my? Jeśli masz mieć rezo­nans kola­na, krę­go­słu­pa lędź­wio­we­go czy mied­ni­cy – apa­rat na zębach w ogó­le nam nie prze­szka­dza! Pro­blem poja­wia się przy dokład­nych bada­niach gło­wy, szyi czy sta­wów skro­nio­wo-żuchwo­wych.

Ale bez obaw, my radio­lo­dzy i tech­ni­cy elek­tro­ra­dio­lo­dzy mamy swo­je taj­ne sztucz­ki! Dys­po­nu­je­my spe­cjal­ny­mi pro­to­ko­ła­mi reduk­cji arte­fak­tów (tzw. MAR). Zmie­nia­my mnó­stwo trud­nych para­me­trów w ska­ne­rze (np. wyłą­cza­my tzw. satu­ra­cję tłusz­czu, mody­fi­ku­je­my gru­bość warstw czy czas echa). Jeśli masz w buzi metal, zazwy­czaj zapro­si­my Cię do słab­sze­go ska­ne­ra (1.5T zamiast 3.0T), bo w tym przy­pad­ku słab­szy magnes ozna­cza mniej znie­kształ­ceń.

Pod­su­mo­wa­nie — co powi­nie­neś zro­bić przed bada­niem?

  1. Zadzwoń do pra­cow­ni rezo­nan­su i poin­for­muj, że nosisz sta­ły apa­rat.
  2. Dowiedz się od swo­je­go orto­don­ty, z jakie­go mate­ria­łu są Two­je zam­ki i dru­ty (stal, tytan, cera­mi­ka?). Ta infor­ma­cja bar­dzo uła­twi nam pra­cę!
  3. Zdej­mij wszyst­kie rucho­me ele­men­ty przed wej­ściem do maszy­ny.
  4. Nie stre­suj się! Jesteś w dobrych rękach.